ماشاالله رسام، متولد ۱۳۱۳ در روستای گزل ابدال همدان، از پیشکسوتان موسیقی نواحی ایران و نوازنده برجسته سرنا و بالابان بود. او در آبان ۱۴۰۴ بر اثر کهولت سن در ۹۱ سالگی درگذشت.
بیوگرافی ماشاالله رسام پیشکسوت موسیقی
ماشاالله رسام در سال ۱۳۱۳ در روستای گزل ابدال از توابع شهرستان بهار استان همدان چشم به جهان گشود. او از کودکی در خانواده ای اهل موسیقی رشد کرد و نواختن سازهای محلی را از پدر و برادر خود آموخت. فضای بومی و فرهنگی منطقه که میان جوامع کرد و ترک قرار داشت، باعث شد رسام هم به موسیقی کردی و هم ترکی تسلط پیدا کند؛ ویژگی ای که در میان نوازندگان موسیقی نواحی کمتر دیده می شود.
بیشتر بخوانید: بیوگرافی سیاوش احمدی نسب آهنگساز و مدرس موسیقی + علت فوت
رسام بیش از هفت دهه از عمر خود را صرف آموزش، اجرا و حفظ موسیقی مقامی زاگرس نشینان کرد. سازهای اصلی او سرنا، بالابان و چگور بودند؛ سازهایی که صدایشان بخشی از آیین های شادی و سوگواری مناطق غربی ایران است. او بارها در جشنواره های موسیقی نواحی ایران حضور یافت و مقام نخست در بخش ساز سرنا را در جشنواره موسیقی زاگرس نشینان کسب کرد.
ماشاالله رسام در طول زندگی هنری اش با بسیاری از هنرمندان بومی همکاری داشت و آثارش در مراسم های محلی، جشن ها و آیین های فرهنگی همدان و کرمانشاه طنین انداز بود. وی به عنوان یکی از میراث داران اصیل موسیقی مقامی شناخته می شد و از سازمان میراث فرهنگی و وزارت ارشاد نیز لوح تقدیر و نشان درجه یک هنری (معادل دکترای افتخاری هنر) دریافت کرد.
نوازندگی رسام با قدرت، احساس و دقت در انتقال حال وهوای روستایی و سنتی همراه بود. او ساز را نه صرفاً برای موسیقی، بلکه برای روایت زندگی مردمان منطقه می نواخت. صدای بالابانش اغلب با حالت حزن آلود و لطیف و صدای سرنایش پرقدرت و آیینی بود. بسیاری از شاگردان و دوست دارانش او را به عنوان “آخرین بازمانده نسل طلایی نوازندگان همدان” توصیف کرده اند.
مطالب مرتبط: بیوگرافی سیف الله فولادوند نوازنده موسیقی + علت فوت
علت فوت
ماشاالله رسام در آبان ماه ۱۴۰۴، در سن ۹۱ سالگی و بر اثر کهولت سن درگذشت. مراسم خاک سپاری او در باغ بهشت همدان با حضور هنرمندان، شاگردان و مردم موسیقی دوست برگزار شد. خبر درگذشت او بازتاب گسترده ای در رسانه های فرهنگی کشور داشت و بسیاری از اهالی موسیقی، فقدانش را ضایعه ای بزرگ برای موسیقی نواحی ایران دانستند.
رسام با صدای ساز خود بخشی از تاریخ شفاهی و فرهنگی غرب ایران را زنده نگاه داشت. آثار و شاگردان او همچنان میراث موسیقی محلی همدان را حفظ می کنند و یادش در میان دوست داران موسیقی مقامی جاودانه است.
