کتیبه سیلوان میراث باستانی قدس کجاست؟

کتیبه سیلوان لوحی سنگی متعلق به حدود ۲۷ قرن پیش است که در نزدیکی چشمه سلوان در قدس شرقی کشف شد. این اثر اکنون در موزه باستان شناسی استانبول ترکیه نگهداری می شود.

کتیبه سیلوان میراث باستانی قدس کجاست؟

کتیبه سیلوان یکی از مهم ترین آثار باستانی مربوط به تاریخ قدس است که حدود ۲۷۰۰ سال قدمت دارد. این کتیبه به زبان عبری بر دیواره ی تونلی حک شده بود که در دوران پادشاهی حزقیا، پادشاه یهودا، برای انتقال آب از چشمه سلوان به داخل شهر حفر شد. اهمیت این تونل در آن زمان به دلیل محاصره ی آشوریان به رهبری سنحاریب بود؛ زیرا منابع آب حیاتی شهر در معرض خطر قرار داشت. متن کتیبه به نحوه ی حفاری تونل و تلاش کارگران برای اتصال دو مسیر حفاری اشاره دارد و از این جهت سندی منحصر به فرد در زمینه ی مهندسی و تاریخ باستانی منطقه به شمار می رود.

این کتیبه در سال ۱۸۸۰ میلادی به طور اتفاقی توسط کودکان در نزدیکی چشمه سلوان کشف شد. اندکی بعد باستان شناسان آن را شناسایی کرده و در سال ۱۸۸۲ به استانبول منتقل کردند. از آن زمان تاکنون، کتیبه سیلوان در موزه باستان شناسی استانبول نگهداری می شود و به عنوان یکی از ارزشمندترین اشیای باستانی در مجموعه آثار خاورمیانه شناخته می شود.

با گذر زمان، این کتیبه نه تنها ارزش تاریخی و باستان شناسی خود را حفظ کرد، بلکه به موضوعی حساس در عرصه سیاسی و فرهنگی نیز بدل شد. رژیم اسرائیل ادعا می کند که این اثر سندی تاریخی برای اثبات مالکیت یهودیان بر قدس است و بارها تلاش کرده است که ترکیه را برای بازگرداندن آن تحت فشار قرار دهد. در مقابل، ترکیه با تأکید بر اینکه این اثر در قدس شرقی ـ بخشی از سرزمین های فلسطینی ـ کشف شده است، از تحویل آن به اسرائیل خودداری می کند. مقامات ترکیه این کتیبه را بخشی از میراث فلسطینیان می دانند و بر اساس حقوق بین الملل معتقدند که باید در همان منطقه باقی بماند.

همین کشمکش سبب شده که کتیبه سیلوان فراتر از یک لوح سنگی باستانی، به نمادی از نزاع تاریخی بر سر قدس تبدیل شود. امروزه این کتیبه تحت حفاظت شدید در انبار موزه استانبول نگهداری می شود و به ندرت در معرض نمایش عمومی قرار می گیرد. نگرانی از احتمال تلاش های غیرقانونی برای ربودن یا انتقال آن از جمله دلایل اصلی این محدودیت هاست.

کتیبه سیلوان نه تنها سندی از مهارت های فنی و مهندسی دوران باستان است، بلکه در متن درگیری های سیاسی و مذهبی خاورمیانه نیز جایگاه ویژه ای پیدا کرده است. این اثر نشان می دهد که چگونه میراث فرهنگی می تواند به ابزاری برای نزاع های سیاسی امروز تبدیل شود.