دیوار ندبه چیست و کی ساخته شد + تاریخچه و راز دیوار ندبه یهودیان
دیوار ندبه از دو کلمه دیوار و ندبه تشکیل شده که به معنای دیوار گریه و اشک است. دیوار ندبه باقیمانده ساختمانی به نام معبد سلیمان در مسجد‌الاقصى است که توسط سلیمان نبی پادشاه و پیامبر بنی‌اسرائیل ساخته شد و در بخش قدیمی شهر بیت‌المقدس (اورشلیم) قرار گرفته و با نام‌های دیگری همچون دیوار غربی، کُتِل و دیوار سلیمان نیز شناخته می‌شود.
تاریخچه دیوار ندبه
با حضور شخصیت های مذهبی و سیاسی در کنار دیوار ندبه، شاید برای شما هم این سوال پیش اومده که این دیوار چیست و داستانش چیه که همه زعمای سیاسی از رییس‌جمهورها تا پادشاهان و حتی پاپ فرانسیس رهبر مسیحیان یه عکس کنار این دیوار دارند؟
دیوار ندبه کجاست
بنابر اطلاعات موجود در تورات و قرآن، در مکان فعلی مسجد‌الاقصى، ساختمانی بوده به نام معبد سلیمان که توسط سلیمان نبی پادشاه و پیامبر بنی‌اسرائیل ساخته شده بود و تابوت عهد که محل نگهداری لوح ده فرمان موسی بود، در اونجا نگهداری می‌شد.
دیوار ندبه، در بخش قدیمی اورشلیم شرقی در اسرائیل واقع شده است. قدمت بخش‌های زیرین این دیوار به قرن اول پیش از میلاد بازمی‌گردد. این بنا از سنگ آهک ضخیم و فرسوده ساخته شده و حدود 20 متر ارتفاع و نزدیک به 50 متر طول دارد. با این حال، بخش قابل توجهی از دیوار ندبه در دل سازه‌های دیگر پنهان شده است.
در مقابل این دیوار، همواره جمعیت زیادی از یهودیان دیده می‌شوند که با سرهایی پوشیده از کلاه یا شال مخصوص، دست بر دیوار می‌گذارند و با گریه و زمزمه دعا، حاجات خود را طلب می‌کنند.
ساختمان فعلی مسجدالاقصی توسط عبدالملک بن مروان خلیفهٔ بنی‌امیه ساخته شد (حدود هزار و سیصد و خورده‌ای سال قبل). در جریان ساخت مسجد، به دیوار ندبه آسیبی نرسید و گذاشتند کنار مسجد باقی بمونه.
ماجرای تخریب
این بنا در حدود ٢۶٠٠ سال پیش (سال ۵٨٧ پیش‌ازمیلاد) این معبد توسط نَبوکَدنَصَر پادشاه بابل تخریب شد. نَبوکَدنَصَر اورشلیم رو فتح کرد، ٣ هزار یهودی رو به اسارت به بابل برد (که بعدها توسط کوروش_بزرگ آزاد شدند و به اورشلیم برگشتند) و بعد تمام شهر از جمله معبد سلیمان رو تخریب کرد. تنها چیزی که از این معبد باقی موند، همین دیواری است که به دیوار ندبه مشهوره.
این مکان منتسب به سلیمان نبی پسر داوود نبی از پیامبران دین موسی (یهودیت) بوده، و به دلیل این که عیسی مسیح دنباله‌روی شریعت موسی بود (بعدها تبدیل به پیامبر مستقل شد) و در نزدیکی این منطقه در یهودیه به دنیا آمد، هم برای یهودیان و هم مسیحیان مکانی مقدس تلقی می‌شد.
داستان دیوار ندیه
بعد از اسلام، پیامبر اسلام نخستین‌بار، قبلهٔ مسلمانان را در این مکان تعیین کرد و در ماجرای معراج پیامبر اسلام به آسمان، بر پایهٔ احادیث شیعه و سنی، مَرکب خودش رو به دیوار ندبه بست و به آسمان پرواز کرد. ولی بعدها چون یهودی‌ها مسلمانان رو مسخره می‌کردند که قبلهٔ شما همون قبلهٔ مقدس ماست، پیامبر تصمیم گرفت کعبه رو جایگزین این منطقه که حالا مسجدالاقصی نامیده می‌شد، قرار بده و قبلهٔ مسلمین، کعبه شد.
بنابراین دلیل اختلاف دائمی بین مسلمانان و مسیحیان و یهودیان درمورد بیت‌المقدس همین مسائلی است که گفتیم. یهودیان اونجا رو ساخت سلیمان یهودی می‌دونند، مسیحیان اونجا رو محل تولد عیسی می‌دونند، و مسلمون‌ها اونجا رو نخستین قبله‌گاه اسلام و محل معراج پیامبر می‌دونند. (اصلا اختلاف بر سر این سرزمین قرن‌ها بعد باعث به‌وجود اومدن جنگ‌های صلیبی شد)
دیوار ندبه یا براق علاوه بر جنبه تاریخی، نمادی از ایمان، اشک و دعا در همه ادیان و حتی مناقشات سیاسی است. این مکان در طول قرن‌ها شاهد اشغال‌ها، جنگ‌ها، دعاها و امیدهای بی‌شماری بوده و همچنان هم یکی از پرمناقشه‌ترین اماکن مذهبی جهان است.
چرا به آن دیوار ندبه می‌گویند؟
واژه «ندبه» در فارسی به معنای گریه و زاری است. یهودیان معتقدند که این دیوار، آخرین بازمانده از معبد مقدس آن‌هاست. ازاین‌رو، قرن‌هاست کنار این دیوار می‌ایستند و برای خرابی معبد، قوم یهود و ظهور منجی‌شان گریه می‌کنند. همین اشک‌ها و ناله‌ها باعث شده است که این مکان به «دیوار ندبه» مشهور شود.
دیوار ندبه بخشی از معبد دوم یهودیان است که در سال ۵۱۶ پیش از میلاد ساخته و بعدها به دست «هرود بزرگ» بازسازی شد و گسترش یافت.
این معبد در سال ۷۰ میلادی به دست ارتش روم نابود شد و تنها بخش غربی آن باقی ماند. از آن زمان تاکنون، این دیوار نمادی از پایداری قوم یهود شناخته شده است. در طول تاریخ، مسلمانان، مسیحیان و یهودیان همه ارتباطی معنوی با این مکان داشته‌اند.
معماری و ساختار مکان مقدس یهودیان
دیوار ندبه حدود ۴۸ متر طول و ۱۹ متر ارتفاع دارد. البته بخش زیادی از آن زیر زمین مدفون است و در کاوش‌های باستان‌شناسی بخش‌های پنهان بیشتری نمایان شده است. سنگ‌های بزرگ به‌کاررفته در این دیوار، هرکدام وزنی بالغ بر چند تُن دارند و بدون استفاده از ملات کنار هم قرار گرفته‌اند. این معماری شگفت‌انگیز باعث شده است که دیوار پس از دو هزار سال همچنان استوار باقی بماند.
اعتقادات
در طول سال، یهودیان مراسم مذهبی متعددی در این مکان برگزار می‌کنند. بعضی از مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:
دعای شبات (شنبه): هر جمعه شب و شنبه صبح، یهودیان برای آغاز روز مقدس خود در کنار دیوار جمع می‌شوند.
بار میتسوا: مراسم بلوغ دینی پسران یهودی معمولاً در کنار این دیوار برگزار می‌شود.
یوم کیپور (روز آمرزش): مهم‌ترین روز مذهبی یهودیان است که با دعا، روزه و گریه در کنار دیوار ندبه همراه است.
