ویژگیهای ورق استیل 316 و 304 چیست؟
باتوجهبه نیاز روزافزون جامعه به ابزار و وسایل بادوام، آلیاژهای متنوعی پا به عرصة تجهیزات و تأسیسات گذاشتهاند که امروزه فولاد به واسطة ویژگیهایی که دارد، یکی از پرطرفدارترین آلیاژها است؛ چرا که با ترکیب آهن و کربن، استحکام ویژهای رقم زده و بسته به معیارهایی که تقاضاکنندگان در نظر دارند، در انواع گوناگونی و به روشهای مختلف ساخته میشود.
ورق استیل به دلیل آلیاژهای خاص بهکاررفته در آن، خواص مکانیکی ویژهای نسبت به سایر ورقهای فولادی دارد؛ چرا که بر پایه آهن و از ترکیب فلز خالص استیل با سایر عناصر، تشکیل شده است؛ بهگونهای که مواد اصلی تشکیلدهنده آنها، آهن، کربن و کروم است که بسته به میزان این عناصر و ترکیبکردن آنها با سایر مواد اولیه، محصولات متنوعی با ویژگیهای خاص تولید میشود؛ بهطوری که با اضافهکردن این مواد به ترکیبهای فولادی، خواص مکانیکی، حرارتی و چکشخواری را ایجاد کردهاند.
عناصر بهکاررفته در ورقهای استیل
همانطور که پیشتر اشاره شد، با ترکیبکردن برخی عناصر خاص با فرمول آلیاژهای فولادی، مقاومت در برابر خوردگی افزایش پیدا کرد. در این قسمت برخی از این عناصر را معرفی کردهایم:
- مس
- نیکل
- مولیبدن
- تیتانیوم
- نیوبیم
- سیلیسیم
- آلومینیوم
- سلنیوم
انواع ورقهای استیل
ورقهای استیل به طور کلی به دودسته بگیر و نگیر تقسیمبندی میشوند؛ زیرا بهواسطه خاصیت مغناطیسیای که دارند برخی دافع آهنربا بوده (دسته استیل نگیر) و برخی دیگر جاذب آهنربا (استیل بگیر).
درواقع این خاصیت مغناطیسی به مواد اولیه و مقدار آنها بستگی دارد؛ بهطوری که ورقهای استیلی که حاوی نیکل هستند نگیر بوده و جذب آهنربا نمیشوند؛ درحالیکه ورقهای استیل حاوی کروم، خاصیت آهنربایی دارند؛ نکتهای که حائز اهمیت است، این است که مقدار مصرفی این عناصر در ورقها نیز، در کمبودن یا زیاد بودن میزان خاصیت مغناطیسی آن تأثیر دارد؛ بهگونهای که ممکن است یک ورق حاوی کروم باشد؛ اما میزان کم آن منجر به ایجاد خاصیت مغناطیسی نشود و در دسته نگیرها قرار گیرد.
خواص ورقههای استیل
شناخت خواص ورقههای استیل قبل از خرید بسیار توصیه میشود. از این رو در قسمت ذیل به برخی از مهمترین ویژگیها و خواص ورقههای استیل اشاره کردهایم:
قابلیت بازیافت
ورقهای استیل صد درصد قابلبازیافت هستند؛ چرا که ذوبپذیری بالایی داشته و مجدداً میتوان آنها را قالبگیری کرد.
بالابودن سختی و استحکام
استحکام این نوع ورقها، بسته به میزان کربن بهکاررفته در ترکیبشان است؛ بهطوری که هرچه میزان کربن بیشتر باشد، از استحکام و سختی بالاتری برخوردار خواهند بود.
انواع ورقهای استیل
دستهبندی ورقهای استیل متناسب با آلیاژهایی است که در آن بهکاررفته است؛ بالطبع بسته به ویژگیهایی که هرکدام دارند، در بخشهای مختلف صنایع گوناگون کاربرد دارند؛ به همین جهت در این قسمت سعی کردهایم برخی از معروفترین ورقهای استیل را معرفی کنیم:
- ورق 304
- ورق 316
- ورق 430
- ورق 309
- ورق 310
- ورق 201
پرکاربردترین ورقهای استیل
همانطور که اشاره شد، هر ورق استیل بسته به ویژگیهایی که بهواسطه مواد اولیه، میزان و نوع آنها در ترکیبش دارد، در مشاغل و محیطهای متنوعی کاربرد دارند. تاکنون ورق استیل 304 و 316 با فرصتهایی که در اختیار کاربران خود قرار دادهاند، لقب پرطرفدارترین ورقهای استیل را از آن خود کردهاند.
درواقع یکی از معروفترین محصولات آلیاژهای فولادی، فولاد ضدزنگ یا استنلساستیل است که در برابر خورندگی بسیار مقاوم بوده و گریدهای مختلفی دارد. ورق استیل 316 و 304، پرکاربردترین گریدهای فولاد هستند که هرکدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را داراست؛ به همین جهت در این قسمت به شناخت این دو نوع استیل پرداخته تا متناسب با نیازی که دارید ورق استیل مناسبی را انتخاب کنید.
آشنایی با ورق استیل 304
این ورق، مطابق با استانداردهای AISI ساخته شده و در دسته فولادهای ضدزنگ حاوی کروم و نیکل است؛ درواقع با کمکردن کربن و افزایش میزان کروم تا حدود 24 درصد و تقریباً 35 درصد نیکل، در ترکیب این ورق، شدت مقاومت آن را در برابر خوردگی، تا حد قابلتوجهی افزایش داده است؛ بهگونهای که در قیاس این ویژگی، نسبت به دیگر گریدها، برتری یافته و برای سازههایی که نیاز به جوشکاری دارند بسیار کاربرد دارد.
این ورق بهواسطة شکلپذیری مطلوب و مقاومتی که دارد، در حرفة مهندسی بسیار پرکاربرد و مناسب است؛ بهگونهای که با چکشخواری و استحکام بالایی که ورق 304 دارد، باعث محبوبیت هرچه بیشتر آن در پروسههای سختی همچون، کششهای عمیق، خمکاری و شکلدهیهای سرد و چرخشی شده است.
یکی از رایجترین شکلهای این ورق، 8/18 است که حاوی 18 درصد کروم و 8 درصد نیکل است و در ساخت وسایل دکوراسیون داخلی، ابزار آشپزخانه، مبلمان و وسایل مربوط به مواد غذایی، کاربرد ویژهای دارد.
ویژگیهایی که استیل 304 را منحصربهفرد کرده است
برای آشنایی بیشتر با این نوع ورق استیل از دسته فولادهای ضدزنگ، برخی از ویژگیهایی که منجر به منحصربهفرد شدن آن گشته را در این قسمت معرفی و بررسی میکنیم:
- چگالی این ورق حدود 7/9 تا 8/2 گرم بر سانتی متر مکعب است.
- نقطة ذوب آن بین 1375 تا 1450 درجه است.
- میزان استقامت استیل 304، 500 الی 720 مگاپاسکال است.
کاربردهای ورق استیل 304
همانطور که اشاره شد، این فولاد ضدزنگ، با ویژگیهایی که داراست در حرفههای مختلف کاربرد ویژهای دارد؛ به همین منظور برای شناخت بهتر این ورق استیل، به بررسی برخی از مهمترین کاربردهای آن در جامعه امروزی پرداختهایم:
- انواع میلهها
- وسایل بهکاررفته در ساخت فوارهها
- شیرهای تأسیسات و تجهیزات شیمیایی
- ماشین پیچزنی
- همزنهای برخی مشاغل همچون لبنیات
آشنایی با ورق استیل 316
ازآنجاییکه این ورق استیل نیز در همان دستة فولاد ضدزنگ قرار دارد، در برخی ویژگیها، منجمله ویژگیهای فیزیکی و مکانیکی شبیه به ورق 304 عمل میکند.
هر دوی این فولادهای ضدزنگ، بهواسطة مقدار قابل توجه کرومی که دارند، در برابر خوردگی بسیار موفق عمل میکنند و به لحاظ ظاهری تا حد زیادی شبیه به یکدیگر هستند؛ اما برخی ویژگیهای دیگر در خصوص این نوع آلیاژ فولادی وجود دارد که آن را منحصربهفرد کرده است.
قابلیت فرمپذیری و جوشکاری در حرارتهای بالا و مقاومت کششی، از ویژگیهای مهم ورق استیل 316 است که باعث عملکرد عالی آن در برخی حرفهها و محیطهای متنوع شده است؛ بهگونهای که در محیطهای درمعرض نمک منجمله، آزمایشگاهها و فضاهای مربوط به رشتهی پزشکی کاربرد دارد؛ چرا که این نوع فولاد ضدزنگ، آلیاژ غیرفعالی است که خطر آلودگی را به حداقل میرساند؛ همچنین به لحاظ مقاومت در برابر رطوبت بالا در ساختمانهای ساحلی و اتصالات قایقها، به کار میرود.
هر دوی این ورقهای استیل، به واسطه کرومی که به ترکیبشان اضافه شده، در برابر خوردگی مقاوم گشته و عملکردی نسبتاً شبیه به یکدیگر دارند؛ اما به لحاظ ترکیبات شیمیایی و ویژگی و خاصیتها قابلقیاس هستند.
تفاوتهای ورق استیل 316 و 304
هر دوی این ورقها به عنوان استیل نگیر نیز شناخته شدهاند؛ چرا که فاقد هرگونه خواص مغناطیسی هستند و مانع جذبشدن آن توسط آهنربا میشوند. این دو نوع از فولادهای ضدزنگ، ویژگیهای مشابهی همچون مقاومت در برابر زنگزدگی و فرسودگی در طول زمان دارند؛ اما تفاوتهایی نیز دارند که در هر محیط و حرفه، بسته به تقاضایی که وجود دارد، باعث برتری هریک بر دیگری میشود.
این دو نوع ورق به دلیل ظاهر خیلی شبیهی که دارند برای بعضی افراد قابلتشخیص نیستند؛ بنابراین، در این قسمت سعی کرده با ارائه برخی تفاوتهای این دو ورق استیل، به شناختی درست رسیده و در انتها بتوانید با علم بر این ویژگیها، آنها را تشخیص داده و بسته به نیازتان به کار گیرید.
مواد خام موجود در ورق استیل 316 و 304
موردی که باعث تفاوت فاحش فولاد ضدزنگ 316 و 304 شده است، وجود عنصر مولیبدن در ورق استیل 316 است که ورق استیل 304 این عنصر را دارا نیست؛ درواقع این عنصر به جهت افزایش استقامت در برابر فرسودگی حاصل از کلرید، به آن اضافه شده است؛
تفاوتی که در میزان هریک از این مواد خام، به هنگام ساخت آنها لحاظ شده است، جنبة دیگری از تفاوت را در این دو نوع آلیاژ فولادی، رقم زده است؛ بهگونهای که ورق 304، حاوی 0.07 درصد کربن، 1 درصد سیسیلیم، 2 درصد منگنز، 18.25 درصد کروم و 9.25 درصد است؛ درحالیکه ورق 316، از 0.07 درصد کربن، 1 درصد سیسیلیم، 2 درصد منگنز، 17.5 درصد کروم، 11.5 درصد نیکل و 2.25 درصد مولیبدن، برخوردار است.
میزان مقاومت به خوردگی در محیطهای مختلف
ورق استیل 304 در فضاهای اسیدی ضعیف و همچنین محیطهای خلاء، از عملکرد بالا و عالی برخوردار است؛ اما درمقابل، به هنگام قرارگیری در محیطهای نمکدار یا ساحلی و اسیدهای قوی، از میزان استقامت آن کاسته شده و به مرور زمان دچار فرسودگی و خوردگی میشود.
در این موضوع ورق استیل 316، از برتری خاصی برخوردار است؛ چرا که با مولیبدنی که در ترکیب خود جای داده، مقاومت بالاتری در مواجهه با محیطهای شورابهای و اسیدهای قوی، از خود نشان میدهد.
میزان مقاومت به دما
استیل 304 در دماهای متوسط از مقاومت خوبی برخوردار است؛ اما هرچه دما افزایش مییابد، کارایی آن نیز کم و کمتر میشود. درمقابل استیل 316 به هنگام مواجهه با دماهای بالا، از مقاومت بیشتری برخوردار است؛ بههمین جهت درمقابل اسیدهای حرارتی عملکرد بهتری را بروز میدهد.
کاربرد
همانطور که اشاره شد، ورق استیل 304 از مقاومت کمتری در برابر دماهای بالا برخوردار است، پس در محیطهایی که لازم است مقاوم به خوردگی باشد اما دمای بالایی نداشته باشد، کاربرد دارد:
- تجهیزات ساختمانسازی
- تجهیزات فراوری لبنیات علیالخصوص شیر
- صنایع غذایی
- ابزار و لوازم مصارف خانگی
- ساخت فنرها
- پیچ ومهره
- انواع لولهها
- تجهیزات دارویی
- پنل معماری
- مبدل حرارتی
- انواع اتصالدهندهها
- برخی ابزار یخچال و فریزر
- انتقال و ذخیره مواد شیمیایی
- تولید انواع میزهای کار بهداشتی
- تولید لولههای حفرهدار
- اتصالات حفرهدار
- تولید محفظههای مواد غذایی و تحتفشار صنعتی
از محیطهای پرکاربرد این نوع فولاد ضدزنگ هستند.
ورق استیل 316 در فضاهایی که نیاز به مقاومت بالا دربرابر خوردگی، رطوبت، نمکها و دماهای بالا باشد بسیار کاربرد دارد؛ بنابراین در محیطهایی همچون:
- تولیدهای شیمیایی
- صنایع نفت و گاز
- پالایشگاهها
- تجهیزات و تأسیسات دریایی
- قطعات و دستگاههای مربوط به صنایع نساجی
- تجهیزات مواد غذایی علیالخصوص محیطهای کلرایدی
- نردههای ساختمانی
- تجهیزات آزمایشگاهی و پزشکی
- ظروف شیمیایی کاربردی در حملونقل
- نیمکتها
- صفحات جوش داده شده برای فیلتراسیون آب و برخی معادن
- مبدل حرارتی
- پنلهای معماری ساحلی
- اتصالات قایق و کشتیها
- اتصالات اسپایدر و پایههای شیشهها
- مخازن تولید و نگهداری داروهای خاص و حساس
- قطعات شیر
مورداستفاده قرار میگیرد؛ اما نکتة حائز اهمیت این است که ورق 316 در آبهای گرم دریایی عملکرد ضعیفی داشته و به دلیل ایجاد یک لایه قهوهای رنگ که نشان از خوردگی آن دارد، در اینگونه محیطها کمتر استفاده میشود.
قیمت
هر دوی این ورقهای استیل به دلیل خواص ویژهای که دارند از گرانترین فولادها به شمار میروند؛ اما باتوجهبه مواردی که بررسی شد، قطعاً متوجه شدید که ورق 316 به لحاظ دارا بودن برخی ویژگیهایی که ورق استیل 304 فاقد آنهاست، با قیمت بالاتری نیز در بازار عرضه میشود؛ اما باید توجه کنید به دلیل ارزانی و مقرون به صرفه بودن استیل 304، آن را برای محیطهای کلرایدی و اسیدی قوی انتخاب نکنید؛ چرا که از مقاومت بسیار پایینی برخوردار بوده و در مدت زمان کوتاهی شما را وادار به تعویض آن خواهد کرد و به نوعی خسارت و ایجاد یک هزینهی بیشتر محسوب میشود.
خرید ورق استیل 304 و 316
کارخانههای بسیاری به عرضة این نوع محصول در ایران پرداختهاند؛ اما همانطور که اشاره شد، به دلیل شباهت ظاهری زیادی که این دو ورق با یکدیگر دارند، تشخیص آنها سخت بوده و نیازمند شناختی بسیار دقیق است؛ از این رو ممکن است در برخی کارخانهها ورق استیل اشتباهی با هزینه بالاتری به شما ارائه شود؛ به همین جهت پیشنهاد ما به شما، این است که ورقهای استیل را از گروه بازرگانی آهن یک تهیه کنید؛
چرا که این تیم با بیش از یک دهه سابقه و فعالیت در حوزة تأمین و توزیع انواع اتصالات و ورقهای استیل و فولادی، در جلباعتماد و رضایت مشتریان موفق عمل کرده و به شما این اطمینان خاطر را میدهد که با ارائه مشاورههای درست و اصولی، شما را در انتخاب ورق مناسب خود، یاری خواهند کرد.
جمعبندی
باتوجهبه مطالبی که ارائه شد، میتوان دریافت، بهواسطه کاربردهایی که ورقهای استیل دارند، میزان استقبال و استفاده از آن در میان مصرفکنندگان بسیار بالا بوده و هرروزه متناسب با سیری که جامعه در پیش گرفته است، شاهد شدتگرفتن هرچه بیشتر آن هستیم؛ به همین جهت، بسته به نوع عناصر بهکاررفته در آنها و مقدار هرکدام، از خواص و تنوع ویژهای برخوردارند.
.بنابراین، پیش از انتخاب هریک از ورقهای استیل، باید به نیازهای خود و ویژگیها و امکانات ورقها آگاه باشید، تا تصمیمی درست گرفته و ورق استیل مناسبی را تهیه کنید؛ به همین جهت در گروه بازرگانی آهن یک، تلاش شده است پاسخی درست به این نیاز شما داده و مرغوبترین ورق استیل را متناسب با تقاضایی که دارید در اختیارتان قرار دهند./261670
نظرات